PHÂN ƯU Cụ Ông: TRẦN HUỀ

  PHÂN ƯU   Nhận được tin buồn Hiền Phu của Bà Hoàng Thị Màu, đồng thời là Bác Trưởng Tộc Trần DuyLàng Kế Môn là:...
FRIPMUTCE_NOVEMBER+0000RNOVEMBER_SHORTPMUTC_0C2

ruong

Về kỹ thuật trồng lúa nước, việc quy hoạch đồng ruộng, bờ vùng kiên cố, bờ thửa thích đáng, mương tưới mương tiêu hợp lý là điều kiện tối thiểu để thực hiện thâm cnh tăng năng suất, bảo vệ và cải tại đất. Ở những thôn, xã mà đồng ruộng được xây dựng tốt, thông thường năng suất cây trồng cao và công chăm sóc, vận chuyển lại thấp.

Chúng tôi đã có dịp đi tham quan, khảo sát về xây dựng đồng ruộng ở các nơi có phong trào thâm canh lúa nước từ Bắc vào Nam, đặc biệt đi sâu khảo sát lối kiến thiết đồng ruộng ở vùng đất mới khai khẩn ở Ninh Bình thời cụ Nguyễn Công Trứ, được nhiều tài liệu trước đây nêu ra và nhắc đến nhưng không đâu thấy từ lối kiến tạo thôn xóm, khu dân cư đến việc kiến thiết đồng ruộng trong phạm vi cả thôn, bờ vùng bờ thửa ngay thẳng và thích đáng, mương tưới mương tiêu hợp lý, nào đập ngăn nước mặn ở các cửa hói vào mùa khô, lúc thủy triều dâng lên để bảo vệ đồng ruộng…rất quy củ, khoa học và thơ mộng như ở làng Kế Môn.

Ruộng đất của làng Kế Môn có diện tích khoảng 222 ha, từ đường Nguyễn Thanh Côn ra tận sông Ô Lâu, được chia thành 2 loại chân ruộng có tên gọi khác nhau là “trưa” và “ruộng”.

1. Trưa: là chân đất canh tác nằm giữa đường Nguyễn Thanh Côn và Quốc lộ 49. Chân đất này tương đối cao và nhẹ (tỷ lệ cát cao hơn), có độ dốc từ đường Nguyễn Thanh Côn xuôi xuống đường Quốc lộ 49, nên phía trên đường Nguyễn Thanh Côn có mương tưới, phía dưới giáp đường Quốc lộ 49 có mương tiêu.

Vùng đất này trước đây thường được dùng để gieo mạ hoặc cấy lúa. Chân đất cao thì trồng màu trong vụ hanh khô còn vụ kia thì cấy lúa. Nay thủy lợi tưới tiêu tương đối chủ động, kỹ thuật gieo thẳng lúa phát triển nên diện tích gieo mạ thu hẹp còn rất ít. Chỉ gieo mạ để cấy cho những chân ruộng sâu không chủ động nước.

Từ đầu làng đến cuối làng, “trưa” chia theo 82 dòng có bờ lô thẳng tắp từ đường Nguyễn Thanh Côn đến tận đường Quốc lộ 49 cho từng dòng. Mỗi dòng được đặt tên theo vần thơ chữ nho. Mỗi dòng lại chia nhiều bờ ngang (bờ thửa) theo diện tích cần thiết và độ phẳng.

Đồng Bảng Hoành Đậy

Sùng Chính Trung Đạt Nhật

Hoài Vệ Hiệu Sai

Xuê Phương Định Tuyển Đăng

Thế Việt Hàng Đốc

Đường Hồng Huề Hào Phu

Tài Khương Ngọc Phú

Mỹ Khiêm Trường Quảng Học

Lược Hội Tiếng Trương

Nhằm Bàng Vân Quành Hương

Mai Hân Tới Đó

Miên Địch Toán Đương Kim

Tân Hợi Huy Gian

Ngót Viết Hảo Thắm Muốn

Ba Thuận Bình Vịnh

Vạn Tri Nhâm Tăng Mình

Khuya Bôn Thiết Cẩm

Bái Ái Cẩn Rô Diều Minh

2. Ruộng: là phần đất canh tác chính, diện tích rộng, nhưng thấp hơn so với “trưa”. Ruộng tính từ đường Quốc lộ 49 ra tận bờ rào (bờ sông Ô Lâu). Song ruộng lại chia thành hai loại: 

       2.1. Ruộng nhất (nhất đẳng điền): là những chân ruộng tốt từ đường Quốc lộ 49 ra gần hói Ngang, sâu bùn và có năng suất cao hơn. Ruộng nhất này cũng chia thành từng dòng, có bờ lô thẳng tắp. Mỗi dòng có tên gọi theo chữ nho riêng. Ruộng nhất có 33 dòng như sau:

Đông Mạ Lưu Dân

Ư Vân Liên Tùy Thừa Võ

Long Thạch Quỳ Đăng

Đơn Lúa Ngàn Số

Khẩn Xuân Cảnh Hiến

Ngót Đống Đài Ngôn Tấu

Tiền Son Tụ Lâm Thận Phi

      2.2. Ruộng ngoài: là những chân ruộng xa và đất xấu hơn, năng suất cây trồng thường kém hơn. Ruộng ngoài cũng được chia thành từng dòng, bờ lô bờ thửa và có tên gọi theo chữ nho như ruộng nhất vậy. Ruộng ngoài có 48 dòng như sau:

Thiên Địa Huyền Huỳnh

Vũ Trụ Hồng Hoang

Nhật Nguyệt Đinh Trắt

Thần Tú Liệt Trương

Hàn Lai Thử Vãng

Thu Thâu Đông Tàn

Nhuận Như Thành Tuế

Luật Lữ Điều Dương

Vân Đằng Trí Vũ

Lộ Kết Vi Sương

Kim Sanh Lệ Thủy

Ngọc Xuất Côn Lương 

Như vậy cả ruộng nhất và ruộng ngoài có 81 dòng tất cả.

Trưa và ruộng ở làng Kế Môn, trước kia phần lớn thuộc về công điền, nên từng thời kỳ 2-3 năm lại chia bắt ruộng một lần. Làng có sổ sách sắp xếp thứ tự chức vụ quan lại hàm bậc của con dân trong làng để bắt chọn ruộng theo từng tiêu chuẩn xếp hạng. Theo thứ tự người bắt trước, kẻ bắt sau. Các vị quan lại, chức sắc, tiên chỉ…trong làng bắt và chọn ruộng trước. Phần lớn các phần ruộng nhất được các vị đó bắt trước và cứ như thế lần lượt cho đến người dân cuối cùng.

Theo langkemon.com

System.String[]

CẢM TẠ Cụ Ông: Hồ Tá Sỏ

CẢM TẠ Cụ Ông: Hồ Tá Sỏ     CẢM TẠ   Gia đình chúng tôi xin chân thành  tri  ân và cảm tạ:   - Quý Thượng Toạ,  Đại Đức Chư Tăng  Ni  và  Ban Hộ Niệm Chùa Vạn Phước tại Làng Kế Môn - Điền Môn -  Phong Điền - Thừa Thiên - Huế. (Việt Nam)  và Chùa Tịnh Luật  tai  Thành Phố  Houston, Texas (Hoa Kỳ).  - Quý  Bác  Tộc  Trưởng,  Trưởng  Lão các Tộc:  Họ Hồ- Họ Bùi- Họ Hoàng,  các  Chú  Thím,  các  O  Dượng,  Nội  cũng  như  Ngoại,  họ  hàng xa  gần,  thân  bằng  quyến  thuộc  của  Làng  Kế  Môn  tại  Việt  Nam  và Hoa  Kỳ,  cùng  Đội  Lộn  Gươm  của  ba  Họ  Hồ,  Bùi  và  Hoàng  ở  Làng. - Ban  Chấp  Hành...
Loading...