FRIPMUTCE_NOVEMBER+0000RNOVEMBER_SHORTPMUTC_0C2

diahinh

Khu dân cư của làng Kế Môn được kiến tạo tập trung theo hình chữ nhật nằm giữa đường Nguyễn Thanh Côn và đường Cấy (đường Rú).

Không như nhiều địa phương khác, nhà cửa dân cư ở phân tán tùy theo địa thế, nên chia ra nhiều chòm, xóm lớn, bé cách biệt nhau không ngay hàng thẳng lối như ở làng Kế Môn.

Trước đây làng Kế Môn có bốn ngụ (Nhất Đông, Nhì Đông, Nhất Tây, Nhì Tây). Mỗi Ngụ có 7 xóm. Như vậy làng Kế Môn trước có 28 xóm. Sau này do dân số phát triển nên mở rộng thêm, hiện có 36 xóm.

Mỗi xóm có con đường xóm. Các đường xóm chạy song song với nhau đi từ đường Cấy và vuông góc với đường Nguyễn Thanh Côn. Nhiều xóm có con đường xóm kéo dài đến tận đường Quốc lộ 49.

Xóm có chừng 18-24 căn nhà, phân bố nằm hai bên con đường xóm. Mỗi căn nhà đều có sân, giếng nước và vườn tược tùy theo gia đình có vườn rộng khoảng từ 400m² đến 800 m². Vườn tược cây cối xanh tươi, phần lớn trồng rau màu, cây ăn quả…Ven đường xóm rợp bóng tre xanh, đặc trưng của làng quê Việt Nam. Mọi nhà đều trổ cửa ngõ ra đường xóm, đặc biệt từ xa xưa người ta đã chú ý đến phong thủy nên các cửa ngõ ở Kế Môn không hề đối diện nhau, mà tất cả đều lệch nhau trông như xương cá vậy.

Về nhà cửa, dù nhà tranh hay nhà ngói, thì nhà chính hầu hết đều xây mặt về hướng Tây Nam, nghĩa là hướng về phía dòng sông Ô Lâu và dãy núi Trường Sơn.

Làng Kế Môn thủa ban đầu có 12 Họ, gần đây có thêm một số người nhập cư mới lập thêm 4 Họ, như vậy nay có 16 Họ.

Từ đường của các Họ cùng xây dựng trong khu dân cư, nhưng chiếm ở những vị trí khá đặc biệt, khu đất rộng rãi nằm ven đường Nguyễn Thanh Côn như các Họ Phan, Họ Đặng, hai Họ Nguyễn, Họ Trần Duy, Họ Trần Đình, Họ Hoàng, hoặc trước mặt từ đường Họ là một hồ nước rộng hay là một thửa ruộng mới đến đường Nguyễn Thanh Côn như Họ Bùi, Họ Lê, Họ Trần Văn, Họ Hồ nên hầu hết các từ đường Họ có tầm nhìn rất rộng và quang đãng.

Từ đường các Họ hầu hết xây cất bằng gạch ngói, nền cao, kiến trúc theo lối cổ, có tiền đàn và hậu trẫm, lợp ngói âm dương, chạm trổ kết hợp long, lân, quy, phụng. Sân rộng, trước có tấm bình phong lớn xây đắp rất kép công và mỹ thuật, điểm thêm những cây xanh mai vàng cùng hoa trang đỏ. Phía ngoài có cổng tam quan, lầu cao đồ sộ và thành kiên cố trông toàn bộ rất bề thế, nguy nga.

Chùa làng, nhà thờ Tổ Kim hoàn, cũng như từ đường các Họ đều nằm bên cạnh đường Nguyễn Thanh Côn.

Riêng Đình làng xây dựng ở khu trung tâm của làng, giữa đường Nguyễn Thanh Côn và đường Quốc lộ 49. Đình làng là nơi thờ phụng những vị Cao tổ đã lập nghiệp và gây dựng nên làng Kế Môn. Bên cạnh Đình làng là Hội quán để dân làng hội họp.

Đình làng xây cất cũng rất kép công, năm gian, cột kèo chạm trổ rồng leo, mái cong hai tầng, hai bên có lầu trống, chiêng, so với Từ đường các Họ còn bề thế hơn nhiều.

Như đã nói ở trên, tất cả Đình, Chùa, Miếu vũ, Từ đường các Họ đều xây cất bằng gạch ngói đỏ, lại nằm ở mặt tiền dọc theo đường Nguyễn Thanh Côn và cùng quay mặt về phía Tây Nam nên khách bộ hàng hoặc đi xe theo đường Quốc lộ 49 hoặc đi đò dọc theo sông Ô Lâu, nhìn lên địa phận làng Kế Môn, cảnh đẹp như vẽ, với đường thôn, ngõ xóm dọc ngang thẳng tắp, cây xanh bóng mát, nhà cửa xây cất bề thế nên ai cũng trầm trồ khen.

System.String[]System.String[]