TUEAMUTCE_SEPTEMBER+0000RSEPTEMBER_SHORTAMUTC_0C2

http://1.bp.blogspot.com/-tgLtVab-GW0/VA6nkiZ0ZnI/AAAAAAAACJU/MH-FUf36nRk/s1600/DSC_0193.JPG

      Mỗi lần trò chuyện với bạn bè thì y như rằng cố hương vẫn là một đề tài muôn thở. Cố hương luôn hiện rõ mồn một như chẳng có sự khuất che của lớp sương khói thời gian. Mới hay, nỗi nhớ quê xưa âm thầm mà mãnh liệt, mãi luân lưu trong lòng những ai xa quê. Tôi không hiểu tại sao, nhưng có lẽ quê cũ là nơi ta sống trong những ngày thơ bé. Quê hương và tuổi nhỏ, làm sao mà quên được.

 

      Riêng với tôi, quê hương còn là những gì của hôm qua và hôm nay bắt tôi nhớ về. Quê hương của Lễ Thu tế, của Lễ Mừng thọ và trao học bổng Khuyến học cho các em học sinh, sinh viên đạt thành tích trong năm học 2012-2013. Quê hương là những ấn tượng đẹp ấy đã chuyển hóa thành nỗi nhớ là như thế.

http://2.bp.blogspot.com/-KydvP5LtYEs/VA6n4G59o3I/AAAAAAAACJc/98oWaRbpIng/s1600/DSC_0198.JPG      Nhớ lại ngày nào. Như là cái duyên, lần về quê ấy, tôi được dự Lễ Mừng thọ và trao học bổng Khuyến học cho các em học sinh các cấp do Ban Điều hành làng chịu trách nhiệm tổ chức hàng năm. Cũng như mọi lần, năm nay học bổng được trao vào dịp lễ Thu tế, tại nhà tăng của đình làng.

     Buổi lễ bắt đầu vào lúc 8 giờ sáng trong một không gian giản dị mà thắm đậm nghĩa tình. Chẳng có nhiều băng rôn, biểu ngữ; cũng không lắm bông hoa khoe sắc ở những bình nọ lẳng kia. Ngoài các viên chức xã Điền Môn, cô Nguyễn Thị Hồng, Hiệu trường trường Tiểu học Điền Môn, thầy Đặng Văn Ngô, Phó Hiệu trưởng trường THCS Phú Thạnh; tất cả đều là những con người quê tôi đang hội tụ nơi đây. Đó là các bác của các tộc họ với áo gấm xanh hoa văn vàng, đầu đội khăn đóng chỉnh tề. Đó là các anh chị ở xa về trong Âu phục trẻ trung. Đó là các cháu học sinh, sinh viên, những thành viên nhỏ tuổi của cộng đồng làng Kế Môn, đạt thành tích cao trong năm học 2013. Tôi chẳng tìm thấy một chút trịnh trọng, hình thức nào trong dáng vẻ, trên nét mặt của những con người ấy. Ở họ vẫn đậm chất dân dã, khuôn mặt toát ra vẻ đẹp chất phác và hiền hòa. 

http://4.bp.blogspot.com/--i2ykWrMWgY/VA6oybOJXjI/AAAAAAAACJs/2i_th8_YPLk/s1600/DSC_0201.JPG

 

      Sau tuyên bố lí do, giới thiệu thành phần tham dự là Lễ Mừng thọ các cụ:

         - Hồ Thược;

         - Trần Truy;

         - Lê Thị Cúc;

         - Nguyễn Thị Dị;

         - Hoàng Thị Mau;

         - Võ Thị Xa.

       Khi các cụ được mời lên nhận quà, tôi chỉ thấy bốn cụ (có 2 thanh niên, có lẽ nhận thế cho ông bà của họ vì yếu không đến được). Trong bốn cụ, có cụ tôi biết, có cụ không. Trông cụ nào cũng khỏe và tươi tỉnh. Dù khuôn mặt đã bớt đi nét biểu cảm, nhưng vẫn thấy các cụ vui khi được chúc thọ và được nhận quà mừng. Mỗi phần quà là một bộ áo gấm. Cụ ông được nhận  một bộ áo gấm màu đỏ, cụ bà màu vàng. Lời chúc rất kiệm và mộc; quà quá khiêm tốn nhưng đó là nghĩa tình của người dân quê tôi, đó là tính nhân văn và cũng là “trọng già già để tuổi”, một bài học đạo lí của người Việt bao đời.

       Tiếp theo là trao học bổng cho các em học sinh, sinh viên đạt thành tích cao trong năm học 2013. Học bổng được trao nhiều đợt, từ cấp tiểu học đến đại học. Cấp THPT có 13 em học sinh trường THPT Tam Giang; cấp THCS có 15 em học sinh của trường THCS Phú Thạnh; cấp Tiểu học có 33 em học sinh trường Tiểu học Điền Môn. Riêng học sinh đỗ đại học năm 2013 có 7 em:

- Đặng Thị Tuyết, con ông Đặng Hữu Khản, Đại học Du lịch Huế;

- Phạm Đăng Lộc, con bà Đặng Thị Hảo, Đại học Mĩ thuật Huế;

- Trần Minh Hoàng, con ông Trần Nghỉ, Đại học Du lịch Huế;

- Hoàng Thị Thảo, con ông Hoàng Ngọc Sơn, Đại học Sư phạm Huế;

- Hồ Minh Quỳnh Nhi, con ông Hồ Thuận, Đại học Kinh tế Huế;

- Hoàng Thị Trang, con ông Hoàng Công Minh, Đại học Kinh tế Huế;

- Hồ Tá Quý, con ông Hồ Tá Khanh, Đại học Bách khoa Đà Nẵng.

 

http://3.bp.blogspot.com/-GXtcNghjhz4/VA6obc9bGBI/AAAAAAAACJk/5w8kuD9b3k4/s1600/DSC_0205.JPG       Trên 68 khuôn mặt của các em, tôi vẫn dễ dàng nhận ra nét “chân quê” vừa mộc mạc vừa rụt rè nhưng rất tự nhiên, không giả tạo. Chỉ có các em sinh viên năm thứ nhất, do độ tuổi và ít nhiều đã “kinh lịch” phố thị nên dáng dấp, phong thái có vẻ “thị dân” nhưng không đến nỗi Hôm qua em đi tỉnh về/ Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều (Nguyễn  Bính- Chân quê).

       Tôi cảm giác như các em hôm nay là tôi hôm qua. Ngày ấy, cái tôi “nhà quê” của tôi ngơ ngác chốn thị thành nhưng lòng rộn vui vì được học. Được học mãi là một niềm vui lớn. Nhìn các em mà lòng bâng khuâng đến nỗi buổi lễ kết thúc rồi mà tôi con mơ tưởng.

       Buổi lễ không dài, không ồn ào, không náo nhiệt nhưng đọng mãi trong tâm trí tôi. Lòng cứ bâng khuâng, tôi ngồi trò chuyện với anh Bùi Giây-Trưởng ban Điều hành làng, anh Lê Quang-Thư kí làng. Hóa ra, học bổng Khuyến học của quê tôi đã hình thành được 13 năm, kể từ khi Kế Môn được công nhận là Làng Văn hóa vào năm 2002. Mới hiểu tại sao ông Phạm Do, Chủ tịch xã trong lời phát biểu đã ca ngợi và mong dân làng gìn giữ và phát huy truyền thống khuyến học này. Hóa ra,… tôi như một kẻ lặng lẽ ôm nỗi nhớ quê của mình mà mơ tưởng, còn hiện thực quê hương thế nào cứ mặc như gió thoảng ngoài!

http://2.bp.blogspot.com/-SVvjMzEo-BE/VA6pIgnahaI/AAAAAAAACJ0/GkMpBVJHwzw/s1600/DSC_0202.JPG       Tôi giật mình và tôi đã vui trước lời lẽ của ông Phạm Do. Tôi vui vì quê tôi đã hình thành và phát triển thêm một nét truyền thống đẹp. Nhưng tôi cũng thấy lòng chùng xuống khi nghe giọng không vui của anh Bùi Giây. Anh bảo, Ban điều hành và dân làng rất ý thức động viên cho con em học tập nên mới lập ra quỹ khuyến học, nhưng cũng eo hẹp lắm. Cho nên, năm 2012, không thể trao học bổng được vì cạn quỹ. Năm nay, cũng may có sự hỗ trợ 5 triệu đồng của Hội đồng hương Kế Môn tại Thành phố Sài Gòn, 3,5 triệu của Câu lạc bộ Trẻ Kế Môn-Đà Nẵng. Thế mà vẫn thiếu, phải vận động anh Trần Duy Mong hỗ trợ thêm 1 triệu. Tiền của Hội đồng hương tại Sài Gòn nhập chung với tiền mà dân làng đóng góp đem chia đều cho các suất học bổng dành cho các cháu tiểu học và trung học. Còn các cháu đỗ đại học năm 2013 thì do Câu lạc bộ Trẻ Kế Môn-Đà Nẵng trực tiếp trao. Anh Trần Văn Đức, Trưởng ban Khuyến học của Câu lạc bộ, đại diện trao cho các cháu trong buổi lễ như đã thấy.

      Nghe anh mà tôi cứ nghĩ bâng quơ. Đúng là quỹ học bổng do dân đóng góp hàng năm chẳng đủ thiếu vào đâu. Hôm qua ngồi cà phê với một số anh em trong làng. Các anh ấy bảo, dân mình nghèo, mỗi người cố gắng đóng một năm 100 ngàn đồng-số tiền lớn đối với nông dân- một phần chi cho lễ Thu tế, một phần làm quỹ học bổng nên hạn hẹp lắm! Tôi bảo, thế là rất quý rồi. Nhưng…nghe nói, năm nào cũng có nhà hảo tâm tặng học bổng kia mà. Hình như có quỹ học bổng Hồ Tá Khanh. Ông Hồ Huệ cũng nhiều năm về trao học bổng cho các cháu đỗ đại học… Ừ,… thì có nhưng ai cũng muốn trao riêng, trao trực tiếp, trao vào dịp… của họ. Tôi đâm ra mong ước như anh Bùi Giây. Học bổng thì có nhiều người trao nhưng không tập trung. Thành ra, hoạt động Khuyến học của làng cứ thất thường đầy vơi. Mong sao tất cả quy về một mối như cách làm của Hội đồng Hương ở Sài Gòn, của Câu lạc bộ Trẻ tại Đà Nẵng… thì đẹp biết mấy.

       Thực ra, tôi không chỉ mong ước mà tôi tin, truyền thống Khuyến học của làng Kế Môn sẽ mãi phát triển và ngày càng lớn mạnh hơn. Truyền thống ấy sẽ không còn có hiện tượng đứt quãng như năm 2012, nếu tất cả người làng tôi ở khắp nơi tìm được tiếng nói chung, khi Ban điều hành vận động. Có ai yêu quê mà không muốn làm một việc gì đó có ích cho nơi chôn nhau cắt rốn của mình!

       Quê hương trong tôi là thế. Như mọi người, những gì thuộc về quê hương đều đáng yêu đáng nhớ. Tôi làm sao không ghi nhớ mãi ngày 9 tháng 8 năm 2014, tức là ngày 14 tháng Bảy Âm lịch, ngày tôi được dự lễ Mừng thọ và trao học bổng khuyến học tại quê nhà.

 

       Hoàng Dục

       9-9-1014